المسعودي ( مترجم : م . ابو القاسم پاينده )

323

التنبيه والإشراف ( فارسي )

محمد و ابراهيم ، ابو جعفر لقب منصور گرفت . منصور در بئر ميمون چند ميلى مكه بروز شنبه ششم ذىحجهء سال صد و پنجاه و هشتم در شصت و سه سالگى وفات يافت و در حرم به خاك رفت . مدت خلافتش بيست و يك سال و يازده ماه و بيست روز بود . وى بلند بالا و سبزه‌گون و لاغر اندام بود با گونه‌هاى فرورفته . ريش خود را با رنگ سياه خضاب ميكرد . مردى كار ديده و صاحب راى و سرد و گرم روزگار چشيده و راوى حديث و داناى حلال و حرام بود . از حادثه نميهراسيد و در مقابل خطر سستى نميگرفت . گاه چندان مىبخشيد كه مىگفتند بخشنده ترين مردم است و گاه چنان امساك ميكرد كه ميگفتند بخيل - ترين مردم است . تدبير ملوك داشت و جهش شير . باك نداشت كه ملك خويش را بمرگ ديگران حفظ كند . چندان مال بگذاشت كه پيش از او و پس از او هيچ خليفه نداشت . تركهء او نهصد هزار هزار و شصت هزار هزار بود كه وقتى مهدى بخلافت رسيد همه را پخش كرد . وزارت بخالد بن برمك داد پس از آن ابو ايوب موريانى خوزى بر او نفوذ يافت و وزارت به دو داد و ما خبر كشته شدن ابو ايوب را و وزيرانى كه پس از او آمدند در كتابهاى سابق خويش آورده‌ايم . پس از آن آزادشدهء خود ربيع را وزارت داد و جز اينها كسانى دبيرى او كردند كه سليمان ابن مجالد و عبد الحميد بن عدى و ابن ابى عطيهء باهلى از آن جمله بودند . نقش انگشتر منصور « الله ثقة عبد الله و به يؤمن » بود . يحيى بن سعيد انصارى و ابان بن صدقه و عثمان بن عمرو بتى و عبد الله بن محمد بن صفوان قضاى او را به عهده داشتند و عيسى بن روضه و ابو الخصيب مرزوق آزادشدهء او و ربيع آزاد شده‌اش پيش از وزارت حاجبان او بودند .